znajdujące się np. w różnych częsciach miasta czy kraju. Remedium
na tego typu problemy są właśnie sieci rozległe oraz ich technologie.
</p>
+ <h2 id="3.7.1.wanoperation">3.7.1. Operacje WAN</h2>
+ <p>
+ Za standardy sieci WAN odpowiedzialne są takie organizacje jak:
+ <strong>TIA/EIA</strong>, <strong>ISO</strong>, <strong>IEEE</strong>.
+ </p>
+ <p>
+ Sieci WAN najczęsciej operują w warstwie 1 oraz 2. Protokoły warstwy
+ pierwszej opisują elementy elektryczne, mechaniczne oraz operacyjne
+ przesyłania bitów przez medium transmisyjne. Obecnie najczęściej
+ wykorzystywane są światłowody o dużej odległości, a rozwiązania
+ stosowane to między innymi:
+ </p>
+ <ul>
+ <li><strong>Synchronus Digital Hierarchy (SDH)</strong>,</li>
+ <li><strong>Synchronus Optical Networking (SONET)</strong>,</li>
+ <li><strong>Dense Wavelength Division Multiplexing (DWDM)</strong>.</li>
+ </ul>
+ <p>
+ SDH oraz SONET zasadniczo świadczą te same usługi. SDH upowszechnił
+ się na kontencie europejskim natomiast SONET stosowany jest w krajach
+ Ameryki Północnej. Te dwie technologie mogą rozszerzyć swoją nośność
+ dzięki zastosowaniu DWDM.
+ </p>
+ <p>
+ Protokoły warstwy drugiej definiują sposoby przesyłania danych w
+ ramkach. Do rozwiązań stosowanych przez sieci WAN w tej warstwie
+ możemy zaliczyć takie potokoły jak:
+ <p>
+ <ul>
+ <li><strong>Połączenia szerokopasmowe (tj. DSL i kablowe)</strong>,
+ <li><strong>Łączność bezprzewodowa</strong>,</li>
+ <li><strong>Ethernet WAN</strong>,</li>
+ <li><strong>Multiprotocol Label Switching (MPLS).</strong></li>
+ </ul>
+ <p>
+ Do rzadziej stosowanych technologii, możemy zaliczyć:
+ <strong>Point-to-Point Protocol (PPP)</strong>, czy
+ <strong>High-Level Data Link Control (HDLC)</strong>.
+ </p>
+ <p>
+ Ze względu na fakt działania sieci WAN w wartstwie 1 i 2 drugiej
+ musimy zapoznać się z terminologią związaną z fizycznymi połączeniami
+ pomiędzy siecią firmową a siecią usługodawcy. Poniżej znajduje się
+ lista terminów związanych z sieciami WAN:
+ </p>
+ <ul>
+ <li><strong>Urządzenie końcowe (DTE)</strong> - urządzenie abonenta,
+ zazwyczaj jest to router, jednak równie dobrze może to być serwer.</li>
+ <li><strong>Urządzenie komunikacyjne (DCE)</strong> - urządzenie
+ najczęściej dzierżawione, lub przezkazane przez operatora na czas
+ świadczenia usługi. Urządzenie jest dostosowane do medium
+ stosowanego przez operatora i służy do komunikacji z jegą sieci.</li>
+ <li><strong>Urządzenia końcowe użytkownika (CPE)</strong> - termin
+ określający urządzenie lub zestaw urządzeń przekazanych do
+ abonenta. Abonent może być dzierżawić CPE lub być ich właścicielem.
+ Mianem CPE określa się zbiorczo DCE i DTE. Mianem CPE określany
+ jest często abonent.</li>
+ <li><strong>Punkt obecności (POP)</strong> - punkt, w którym
+ abonament łączy się z usługodawcą.</li>
+ <li><strong>Punkt graniczy (punkt demarkacyjny)</strong> - skrzynka
+ z kablowaniem, znajdująca się na terenie abonenta łącząca CPE do
+ lokalnej pętli.</li>
+ <li><strong>Pętla lokalna (ostatnia mila)</strong> - fizyczne
+ połączenie łączę CPE do CO usługodawcy, może być to kabel miedziany
+ lub światłowodów.</li>
+ <li><strong>Biuro centralne (Central Office - CO)</strong> - lokalny
+ obiekt usługodawcy lub budynek łączący CPE z siecią usługodawcy.</li>
+ <li><strong>Sieć płatna</strong> - dedydkowane łączą komunikacyjne
+ wykorzystujące infrastrukturę usługodawcy.</li>
+ <li><strong>Sieć dostępowa</strong> - sieć połączonych ze sobą
+ punktów dostępowych do sieci usługodawcy. Sieci tego typu obejmują
+ powiaty, województwa lub regiony.</li>
+ <li><strong>Sieć szkieletowa</strong> - sieci o dużej pojemności
+ wykorzystywane do łączenia sieci dostawcy usług i tworzenia sieci
+ nadmiarowych.</li>
+ </ul>
+ <p>
+ Do urządzeń sieci rozległych możemy zaliczyć, różnego rodzaju modemy
+ konwertery optyczne, a czasem nawet routery czy punkty dostępowe.
+ </p>
+ <p>
+ Komunikację sieciową można zrealizować za pomocą komunikacji z
+ komutacją (przełączaniem) łączy. Sieć z komutacją łączy ustanawia
+ dedykowany obwód (lub kanał) między punktami końcowymi, zanim
+ użytkownicy będą mogli się komunikować. Najpopularniejsze
+ technologie WAN, wykorzystujące komuntację łączy to: <strong>PTSN</strong>
+ - publiczna
+ komuntowana sieć telefoniczna i cyfrowa sieć z integracją usług
+ - <strong>ISDN</strong>. Sieci tego rodzaju są zaszłością i zostały
+ wyparte przez sieci z przełączaniem pakietów, takie jak
+ <em>Ethernet WAN</em> (<em>Metro Ethernet</em>) czy MPLS.
+ </p>
+ <p>
+ Standardy sieci WAN warstwy pierwszej - SONET/SDH, definiują sposób
+ przesyłania ogromnych ilości danych, danych głosowych czy komunikacji
+ wideo, przez swiadłowód na duże odległości. Standardy te są użwane w
+ topologii pierścienia, zawierająca ścieżki nadmiarowe umożliwiające
+ przepływ ruchu w obu kierunkach. Technologia DWDM zwiększa nośność
+ dla SDH i SONET poprzez przesyłanie przez ten sam światłowód
+ impulsów świetlnych o różnej długości fali, zapewniając tym samy
+ odrębne kanały komunikacyjne.
+ </p>
+ <h2 id="3.7.2.currentwantechnologies">3.7.2. Obecne technologie sieci WAN</h2>
+ <p>
+ Generalnie technologia <em>Ethernet</em>, nie była przeznaczona dla
+ innych sieci poza lokalnymi ze względu na ograniczenia długości
+ okablowania miedzianego, jednak zmianę tego punktu widzenia
+ przyniosły światłowowdy. Dzięki nim <em>Ethernet</em>, stał się jedną
+ z opcji dostępowych dla sieci WAN. Niektóre standardy potrafią
+ przesyłać informacje na odległosci do 70 km (IEEE 1000BASE-ZX).
+ </p>
+ <p>
+ Innym przykładem może być <strong>MPLS</strong> to wysoce wydajna
+ technologa routingu WAN dla dostawcy usług bez względu na metodę
+ dostępu lub rodzaj obciążenia. MPLS, może obsługiwać różne metody
+ dostępu klienta - czy łączy się przez <em>Ethernet</em>, czy za
+ pomocą kabla koncentrycznego. MPLS może enkapsulować wszystkie typy
+ protokołów w tym IPv4 czy IPv6. Obecnie MPLS jest najczęściej
+ stosowanym protokółem warstwy 2 w sieciach rozległych.
+ </p>
+ <h2 id="3.7.3.internetconnections">3.7.3. Łączność internetowa</h2>
+ <p>
+ Sieci WAN, napewno większości będą kojarzyć się z połączeniem z
+ siecią Internet i jest w większości przypadków dobra myśl. Ponieważ
+ jak wcześniej wspominaliśmy, nawet duże przedsiębiorstwa rzadko
+ decydują się na ustanowienie prywatnej sieci WAN, przez jednego z
+ operatorów. Najczęściej wykorzystują oni sieć publiczny -
+ współdzieloną z innymi abonentami, już nie koniecznie biznesowymi.
+ Zapewniając tym samym łączność miedzy np. oddziałami firmy wraz z
+ dostępem do Internetu.
+ </p>
+ <p>
+ Technologie łączności internetowej możemy podzielić na przewodowe
+ oraz bezprzewodowe. Do sieci przewodowowych możemy zaliczyć
+ technologię takie jak:
+ </p>
+ <p>
+ <strong>DSL</strong> jest wykorzystaniem linii telefonicznej dla
+ połączeń szerokopasmowych. Technologia ta wykorzystuje nieużwane
+ przez rozmowy telefoniczne przestrzeń częstotliwości. Istnieje
+ kilka jej odmian oferujących różne przepustowości. Odmiana ADSL -
+ asymetryczny DSL - wykorzystuje węższy zakres częstotliwości dla
+ wysłania danych i szerszy dla ich pobierania, co przełoży się
+ na różnice w przepustowości łącza w tych kierunkach transmisji.
+ Poza częstotliwością na szybkość DSL wpływa długość pętli
+ lokalnej, rodzja użytego kabla oraz jego stan. Dla odmiany ADSL,
+ długość pętli lokalnej możemy wynosić maksymalnie 5,46 km. Poza
+ ADSL, istnieje kilka wersji takich jak, ADSL2+ czy SDSL -
+ symetryczny DSL. Modemy DSL-owe, konwertują sygnał
+ <em>Ethernet</em>-u na sygnał DSL, który jest przesyłany do
+ urządzenia DSLAM i tam jest rodzielany na połaczenie telefoniczne
+ czy połącznie internetowe. W przypadku DSL każdy abonent ma
+ oddzielne połącznie z DSLAM, który znajduje się CO operatora.
+ Więc ilość użytkowników nie ma wpływu na jego obciążenie, tak jak
+ w przypadku połączenia kablowego.
+ </p>
+ <p>
+ Technlogia DSL dla warstwy drugiej używa protokołu PPP, mimo że jest
+ on przestarzały to zapewnia następujące czynniki, które z poziomu
+ usługodawcy mogą być dość istotne:
+ </p>
</div>
</body>
</html>