Tworzenie rozdziału 13. Podrozdział 13.4.2

diff --git a/articles/terminallog/Linux.Podstawy.html b/articles/terminallog/Linux.Podstawy.html
index 27e514d233863aadd19c423ab1cba51623e36503..5c76463bb5277b0e0ac4058d7549072e95b7f212 100644 (file)
--- a/articles/terminallog/Linux.Podstawy.html
+++ b/articles/terminallog/Linux.Podstawy.html
@@ -10745,6 +10745,90 @@ root        1001  1.1  6.1 406772 119620 tty7    Ssl+ 10:59   0:32 /usr/lib/xorg
 xf0r3m@vm-65cd1fb:~$ echo $DISPLAY
 :0.0
 </pre>
+        <h3 id="13.4.1.displaymanagers">13.4.1. Menedżery wyświetlaczy</h3>
+        <p>
+          Korzystając z dystrybucji przeznacznonych komputery biurkowe, raczej
+          nię będziemy sami uruchamiać serwera wyświetlania z jednej z
+          wirtualnych konsoli. Po załadowaniu się systemu naszym oczom ukaże
+          się okienko służące do logowania z jakimś obrazkiem w tle oraz
+          umiesczonym w jednym z rogów przycisku wyboru sesji lub ustawień
+          ułatwień dostępu. Menedżery wyświetlaczy mogą być częścią środowisk
+          graficznych i to nie koniecznie tych dużych. Ponieważ środowisko
+          LXDE, uważane za jedno z leżejszych posiada swój menedżer
+          wyświeltacza. Jednak posiadanie dedykowanego menedżera jest raczej
+          domeną, największych środowisk takich jak GNOME czy KDE. Istnieją
+          również menedżery niezależne pozwalające uruchomić najróżniejsze
+          środowiska czy menedżery okien. Jednym z nich jest
+          <strong>lightdm</strong>, który nawet jest uruchomiony na komputerze
+          na którym piszę ten materiał. Możemy to wywnioskować z widniejącej
+          w poleceniu uruchomienia serwera <em>X</em> nazwy menedżera.
+        </p>
+        <p>
+          Głównym zadaniem menedżerów wyświetlaczy jest uruchomienie serwera
+          wyświetlania. Po uwierzytelnieniu, bądź od razu w przypadku
+          ustawionego automatycznego logowania. Jednak samo uruchomienie
+          serwera <em>X Window</em> nie jest jedynym zadaniem tego programu.
+          Jeśli by tak było, to po zalogowaniu/włączeniu systemu dostalibyśmy
+          czarny ekran z <em>x</em> zamiast kursora na środku ekranu. Jednym
+          z zadań jest zainicjowanie sesji użytkownika, poprzez np.
+          odpowiednie skonfigurowanie składników tego środowiska (np. włączenie
+          wygaszacza ekranu, ochrony wzroku czy ustawienie tapety [nie które
+          mendżery okien, funkcjonują w ten sposób]) i uruchomienie
+          odpowiedniego menedżera okien będącego jednym z najważniejszych
+          programów sesji użytkownika. Menedżery wyświetlania odpowiadają za
+          szereg ciekawych funkcji, których możemy doświadczyć i które możemy
+          dostosowac do swoich potrzeb.
+        </p>
+        <h3 id="13.4.2.xwindownetworking">13.4.2. Właściwości sieciowe serwera X Window</h3>
+        <p>
+          Serwer <em>X Window</em> oferuje zdalny dostęp poprzez sieć.
+          Rozwiązanie to jest podobne do możliwe, że znanych nam usług zdalnego
+          pulpitu. Jednak ta usługa w obecnych czasach jest wyłaczona ze
+          względów bezpieczeństwa - nie zapewnia poza uwierzytlenieniem żadnych
+          zabepieczeń. Warto rozejrzeć się za jakimś innym dostępem, większość
+          konfiguracji na Uniksach wykonamy z poziomu powłoki więc dostęp przez
+          <em>secure shell</em> powinien wystarczyć. Mimo to jeśli na przykład
+          potrzebujemy:
+        </p>
+        <ul>
+          <li>Skonfigurować aplikację internetową, domyślnie otwierającą
+            wysoki port na pętli zwrotnej, więc możliwość wywołania jej strony
+            z poziomu naszego komputera odpada. Możemy zastosować opcję
+            <em>-X</em> polecenia SSH. Ta opcja powoduje przekierowywanie
+            klientów <em>X Window</em> uruchomionych na serwerze do komputera
+            klienta SSH (powoduje wyświetlenie okna z aplikacją, często
+            wykorzystywane do wyświetlenia okna przeglądarki, która uruchomiona
+            jest faktycznie na serwerze i tam ma dostęp do sieci). Uruchomiona
+            w ten sposób przeglądarka da dostęp do aplikacji.</li>
+          <li>Uruchomić okno z programem na uruchomionej już sesji użytkownika.
+            Posiadając dostęp do SSH oraz do użytkownika z uprawnieniami,
+            którego uruchamiamy sesję środowiska graficznego możemy,
+            uruchamiać na pulpicie okna <em>X Window</em>, wymagane do tego
+            jest posiadanie polecenia <em>xhost</em> oraz skonfigurowanie
+            go poprzez pliki uruchomieniowe sesji środowiska graficznego
+            użytkownika, najczęściej to w nich zapisywane są takie czynności
+            jak ustawienia tapety dla nie których WM (<em>windows manager</em>).
+            Tym plikami są: <em>~/.xinitrc<em>, <em>~/.xsession</em> lub
+            <em>~/.xprofile</em> (dla, niektórych DM [<em>displays manager</em>]).
+            Wewnątrz tych plików, musimy za pomocą polecenia <em>xhost</em>
+            musimy nadać dostęp do swojej sesji użytkownika.
+<pre class="code-block">
+xhost +SI:localuser:&lt;nazwa_użytkownika&gt;
+</pre>
+            Taki użytkownik przenosząc zmienną <em>DISPLAY</em> z oznaczeniem 
+            wyświetlacza <em>X</em>, uzyska dostęp do sesji użytkownika. Jeśli
+            uruchomi program, który domyślnie otwiera okno ze swoją zawartością
+            np. przeglądarkę, czytnik plików PDF to, to okno zostanie otwarte
+            w sesji użytkownika, do które użytkownik inicjujący program ma
+            dostęp.
+          </li>
+        </ul>
+        <p>
+          Ze pomocą wyżej wymienionych sztuczek, możemych wchodzić w interakcje
+          z serwerem wyświetlania <em>X window</em> na odległość. A jeśli
+          naprawdę potrzebujemy zdalnego pulpitu, to warto użyć do tego np.
+          takich protokół jak RDP lub VNC.
+        </p>
        </div>
                        <p style="margin: 15px; padding: 0; outline: 0;">
                                2022; COPYLEFT; ALL RIGHTS REVERSED;