From: xf0r3m Date: Sat, 6 Apr 2024 16:34:29 +0000 (+0200) Subject: Zakończenie pisania 13 rozdziału materiału: Linux. Podstawy. Do przeredagowania. X-Git-Url: https://gitweb.morketsmerke.org/?a=commitdiff_plain;h=b606aca6538cd50e764f27b9dac3e687cf4c5d14;p=mmdev.git Zakończenie pisania 13 rozdziału materiału: Linux. Podstawy. Do przeredagowania. --- diff --git a/articles/terminallog/Linux.Podstawy.html b/articles/terminallog/Linux.Podstawy.html index 0c430b5..96483de 100644 --- a/articles/terminallog/Linux.Podstawy.html +++ b/articles/terminallog/Linux.Podstawy.html @@ -10885,7 +10885,7 @@ xwininfo: Window id: 0x3400003 "Terminal - xf0r3m@vm-cffa62e: ~" eksperymentowania z zdarzeniami przy użyciu polecenia xev. Uruchomienie tego polecenia spowoduje otworzenie okna, po którym możemy jeździć kursorem i na nim klikać, natomiast w terminalu - polecenie zajmie się obróbką tych zdarzeń i ich przedwieniem + polecenie zajmie się obróbką tych zdarzeń i ich przedstawieniem użytkownikowi. 

@@ -10947,10 +10947,305 @@ KeyRelease event, serial 37, synthetic NO, window 0x3800001,
           i przesunięcie kursora. Następnie naciśnięto dwa klawisze na
           klawiaturze. W polu root otrzymamy współrzędne kursa myszy
           na ekranie. Natomiast przed tym polem znajdują się współrzędne
-          względem okna otwartego przez polecenie xev
-          
-        

-       
+          względem okna otwartego przez polecenie xev. W przypadku
+          naciśniętych na klawiszy istotną informacją zwracaną przez to
+          polecenie jest keycode, który
+          pozwoli nam na zmianę mapowania klawiatury, co może być przydatne
+          przy komputerach firmy Apple, zamieniając na ich klawiaturach
+          klawisze Command z Option. W tych klawiaturach
+          klawisz Option pełni rolę klawisza Alt, zatem
+          po zmianie mapowania, klawiatura funkcjonalnie będzie przypinać
+          każdą inną.
+        

+        

+          Ciekawą opcją polecenia xev jest
+          -id identyfikator. Pozwala ona na
+          podanie identyfikatora okna (możną go uzyskać, za pomocą polecenia
+          xwininfo), z którego polecenie
+          xev będzie odczytywać zdarzenia.
+        

+        
13.4.5. Ustawianie preferencji i dane wejściowe serwera X

+        

+          System wyświetlania Xorg oraz jego serwer zapewniają kilka
+          możliwych metod na zmianę preferencji, a niektóre z nich mogą nawet
+          nie zadziałać. Jedną ze zmian jakie możemym chceć przeprowadzić jest
+          wspomniana wcześniej zmiana mapowania, które można przeprowadzić na
+          dwa sposoby, albo zmiany są małe i wprowadzane na obecnym mapowaniu
+          przy użyciu polecenia 
+          xmodmap albo utworzenie nowego
+          mapowania, skomplowania go za pomocą polecenia
+          xkbcomp oraz załadowania i
+          aktywacji przy użyciu polecenia
+          setxkbmap. Za pomocą tych poleceń
+          możemy zmieniać mapowania większości klawiszy, jak i mamy możliwość
+          definicji mapować dla każdej podłączonej klawiatury.
+        

+        

+          Innym ustawieniem, które możemy chceć zmienić jest kolejność klawiszy
+          przy myszy. W przypadku osób leworęcznych podstawowy przypisk (LPM,
+          dla osób praworęcznych mieści skrajnie po lewej stronie) powinien
+          znajdować sie po drugiej stronie urządzenia (skrajnie po lewej).
+          Takiej zamiany możemy dokonać z pomocą
+          xinput. Na poniższym przykładzie
+          pokazano w jaki sposób dostosować myszkę dla osób leworęcznych. 
+        

+
+xf0r3m@vm-cffa62e:~$ xinput --set-button-map dev 3 2 1
+

+        

+          Gdzie dev jest identyfikatorem
+          urządzenia. Po podaniu informacji o urządzeniu wskazujemy kolejność
+          klawiszy. Jednak skąd można wziąć taki identyfikator?
+        

+        

+          Aby poznać urządzenia wejsciowe podłączone do komputera z dystrybucją
+          linuksa, na której wykorzystywany jest serwer wyświetlania X,
+          należy użyć wyżej wymienionego polecenia
+          xinput.
+        

+
+xf0r3m@vm-cffa62e:~$ xinput
+⎡ Virtual core pointer                    	id=2	[master pointer  (3)]
+⎜   ↳ Virtual core XTEST pointer              	id=4	[slave  pointer  (2)]
+⎜   ↳ JUCHEN USB Keyboard                     	id=11	[slave  pointer  (2)]
+⎜   ↳ JUCHEN USB Keyboard                     	id=12	[slave  pointer  (2)]
+⎜   ↳ Logitech G502 HERO Gaming Mouse         	id=13	[slave  pointer  (2)]
+⎜   ↳ Logitech G502 HERO Gaming Mouse Keyboard	id=14	[slave  pointer  (2)]
+⎜   ↳ AlpsPS/2 ALPS GlidePoint                	id=17	[slave  pointer  (2)]
+⎣ Virtual core keyboard                   	id=3	[master keyboard (2)]
+    ↳ Virtual core XTEST keyboard             	id=5	[slave  keyboard (3)]
+    ↳ Power Button                            	id=6	[slave  keyboard (3)]
+    ↳ Video Bus                               	id=7	[slave  keyboard (3)]
+    ↳ Power Button                            	id=8	[slave  keyboard (3)]
+    ↳ Sleep Button                            	id=9	[slave  keyboard (3)]
+    ↳ JUCHEN USB Keyboard                     	id=10	[slave  keyboard (3)]
+    ↳ Dell WMI hotkeys                        	id=15	[slave  keyboard (3)]
+    ↳ AT Translated Set 2 keyboard            	id=16	[slave  keyboard (3)]
+    ↳ DELL Wireless hotkeys                   	id=18	[slave  keyboard (3)]
+    ↳ JUCHEN USB Keyboard                     	id=19	[slave  keyboard (3)]
+    ↳ Logitech G502 HERO Gaming Mouse Keyboard	id=20	[slave  keyboard (3)]
+

+        

+          W przypadku mojego komputera, klawiatury posiadają identyfikatory
+          10 lub 19 oraz 16, w przypadku myszy (wskaźnika) jest to 13 oraz 17.
+        

+        

+          Nie ma takiej potrzeby aby klienci mieli by nasłuchiwać zdarzeń na
+          (w tym przypadku) na trzech lub większej ilości urządzeń.
+          Wykorzystują oni natomiast pojedyncze urządzenia 
+          rdzenia wirtualnego, dzięki temu możemy podłączyć
+          i korzystać z więcej niż jednej klawiatury i więcej niż jednej
+          myszy. Nie mniej jednak, klienci mogą korzystać z rozszerzenia
+          X Input Extension w celu skupienia nasłuchiwania na jednym
+          z nich, najczęsciej wiekszość z nich nie posiada w ogóle informacji
+          o tym rozszerzeniu.
+        

+        

+          Pozostałymi preferencjami to ustawienia może być tło ekranu
+          nazywane potocznie tłem pulpitu, w tym przypadku możemy skorzystać
+          z polecenia xsetroot, jednak
+          nie działa ono we wszystkich przypadkach. Lepszym rozwiązaniem może
+          być użycie zewnętrznego programu feh, które de facto jest
+          przeglądarką plików graficznych; czy ustawienia wygaszacza ekranu
+          lub funkcji DPMS (ang. Display Power Management Signaling) 
+        

+        
13.5. Usługa D-Bus

+        

+          Usługa D-Bus jest mechanizm przekazywania
+          komunikatów, umożliwia ona wymianę informacji między aplikacji
+          klienta, wykorzystując do tego komunikację między procesową. Jednak
+          aplikację wykorzystują ją do powiadamiania o zdarzeniach systemowych
+          takich jaki np. podłącznie pendrive-a do komputera. Proces
+          chcąc wykorzystać ją do nasłuchiwania zdarzeń muszą połączyć się
+          na początku z centralnym koncentratorem - demonem
+          dbus-daemon i zarejestrować w celu odbierania konkretych
+          rodzajów komunikatów. Dla przykładku inny monitor
+          udisks-daemon sprawdza stan systemu plików udev
+          pod kątem zdarzeń dyskowych i następnie wysyła je do
+          dbus-daemona, a on przesyła je dalej do aplikacji
+          zaintersowanych zdarzeniami tego typu.
+        

+        
13.5.1. Instancja systemowa oraz instancja sessji

+        

+          System D-Bus obecnie jest jedną z ważniejszych części 
+          dystrybucji
+          Linuksa - kanałami komunikacji D-Bus dysponuje 
+          systemd, a ze względu na to, że jest on ściśle powiązany ze
+          środowiskiem graficznym powoduje to konflikt natury projektowej.
+          Rozwiązaniem okazało się podzielenie centralnego koncentratora na
+          dwa osobne procesy - instancję systemową, która
+          uruchamiana jest podczas rozruchu przez program typu init.
+          Proces ten jest uruchamiany wówczas w raz z opcją --system i
+          działa z uprawnieniami użytkowanika usługi D-Bus, a procesy mogą
+          łączyć się z nią za pomocą uniksowego gniazda.
+        

+        

+          Nie zależnie od instacji systemowej występuje
+          instancja sesji która jest uruchamiana wyłącznie 
+          w momencie startu środowiska graficznego i to z nią łączą się
+          aplikacje.
+        

+        
13.5.2. Monitorowanie komunikatów usługi D-Bus

+        

+          W przypadku instancji systemowej, może dziać się nie wiele w
+          zależności od sprzętu na jakim pracujemy. Nie mniej jednak do
+          obserwacji komunikatów usługi D-Bus możemy wykorzystać
+          dostępne polecenie jakie dbus-monitor
+          Wybóru instancji dokonujemyu za pomocą odpowiedniej opcji:
+          instancja systemowa - --system oraz instancja sesji - 
+          --session.
+        

+        

+          Osobiście na swoim sprzęcie za pomocą monitorowania komunikatów
+          D-Bus zauważyłem informacje odnośnie baterii oraz skanowania
+          sieci bezprzewodowych przez mój komputer.
+        

+
+xf0r3m@laptop-0b3697e:~$ dbus-monitor --system
+...
+signal time=1712415292.734476 sender=:1.39 -> destination=(null destination) 
+serial=3626 path=/org/freedesktop/UPower/devices/battery_BAT0; 
+interface=org.freedesktop.DBus.Properties; member=PropertiesChanged
+   string "org.freedesktop.UPower.Device"
+   array [
+      dict entry(
+         string "UpdateTime"
+         variant             uint64 1712415292
+      )
+      dict entry(
+         string "Voltage"
+         variant             double 8.388
+      )
+   ]
+   array [
+   ]
+signal time=1712415307.335665 sender=:1.8 -> destination=(null destination) 
+serial=14104 path=/org/freedesktop/NetworkManager/Devices/3; 
+interface=org.freedesktop.NetworkManager.Device.Wireless; member=AccessPointAdded
+   object path "/org/freedesktop/NetworkManager/AccessPoint/794"
+signal time=1712415307.335727 sender=:1.8 -> destination=(null destination) 
+serial=14105 path=/org/freedesktop/NetworkManager/Devices/3; 
+interface=org.freedesktop.DBus.Properties; member=PropertiesChanged
+   string "org.freedesktop.NetworkManager.Device.Wireless"
+   array [
+      dict entry(
+         string "AccessPoints"
+         variant             array [
+               object path "/org/freedesktop/NetworkManager/AccessPoint/348"
+               object path "/org/freedesktop/NetworkManager/AccessPoint/349"
+               object path "/org/freedesktop/NetworkManager/AccessPoint/766"
+               object path "/org/freedesktop/NetworkManager/AccessPoint/787"
+               object path "/org/freedesktop/NetworkManager/AccessPoint/788"
+               object path "/org/freedesktop/NetworkManager/AccessPoint/792"
+               object path "/org/freedesktop/NetworkManager/AccessPoint/793"
+               object path "/org/freedesktop/NetworkManager/AccessPoint/794"
+            ]
+      )
+   ]
+   array [
+   ]
+

+        

+          W przypadku instancji sesji informacji jest znacznie więcej, wystarczy
+          że zmienimy aktywne okno lub nacisniemy klawisz kontrol przy aktywnym
+          terminalu.
+        

+
+xf0r3m@laptop-0b3697e:~$ dbus-monitor --session
+...
+error time=1712415718.701034 sender=:1.119 -> destination=:1.106 
+error_name=org.xfce.Xfconf.Error.PropertyNotFound reply_serial=25086
+   string "Właściwość „/shortcuts-no-menukey” nie istnieje na kanale „xfce4-terminal”"
+method call time=1712415718.925428 sender=:1.106 -> destination=:1.119 
+serial=25087 path=/org/xfce/Xfconf; interface=org.xfce.Xfconf; member=GetProperty
+   string "xfce4-terminal"
+   string "/shortcuts-no-menukey"
+error time=1712415718.926183 sender=:1.119 -> destination=:1.106 
+error_name=org.xfce.Xfconf.Error.PropertyNotFound reply_serial=25087
+   string "Właściwość „/shortcuts-no-menukey” nie istnieje na kanale „xfce4-terminal”"
+

+        
13.6. Drukowanie

+        

+          Drukowanie dokumentów w dystrybucjach linuksa, to wieloetapowy
+          proces:
+        

+        

+          Program odpowiedzialny za drukowanie może przekszatałcić
+          drukowany dokument na format PostScript. Ten krok jest
+          opcjonalny. W przypadku braku konwersji program przesyła dokument do
+          serwera wydruku, dokument wówczas zostaje umieszczony w kolejce 
+          wydruku. W momencie rozpoczęcia procesu drukowania serwer wydruku
+          przesła dokument do filtra wydruku. W przypadku gdy dokument nie ma
+          formatu PostScript filtr wydruku może dokonać konwersji.
+          Jeśli drukarka nie obsługuje formatu PostScript to przy
+          użyciu sterownika dokument zostaje skonwertowany do postacji
+          odpowiedniej dla urządzenia drukującego. Ze sterownika drukarki
+          zostają pobrane takie informacje jak źródło papieru czy ewentualny
+          dupleks - zostają one dodane do dokumentu. Na koniec serwer wydruku
+          wykorzystuje postprocesor aby wysłać dokument do drukarki.  
+        

+        

+          Sam proces jest dość skomplikowany, ponieważ wykorzystuje się on w
+          bardzo dużym stopniu na języku programowania PostScript.
+          Język ten pełni rolę standardu drukowania w dystrybucjach Linuksa.
+        

+        
13.6.1. CUPS

+        

+          System wydruku w dystrybucjach jest CUPS, produkt firmy Apple, więc
+          jest on także stosowany systemach macOS. Demonem tego system jest
+          cupsd. W raz system drukowania mamy dostępne polecenie
+          lpr, które może pełnić rolę prostego
+          klienta pozwalającego na wysłanie plików do demona. 
+        

+        

+          Istotną funkcją systemu CUPS jest implementacja protokołu IPP 
+          (ang. Internet Print Protocol), wykorzystuje on port TCP/631 i jego
+          działanie opiera się transakcje podobne do protokołu HTTP. System
+          CUPS można konfigurować za pomocą przeglądarki łącząc się z adresem
+          http://localhost:631. Użytkownikiem administracyjnym jest
+          root i hasło jest takie same jak do zalogowania się na tego
+          użytkownika w systemie. Większość serwerów wydruku obsługuje
+          protokół IPP, w tym również system MS Windows. Co umożliwia nam
+          tworznie drukarek sieciowych, które nie są domyślnie sieciowe.
+          To zadanie jednak wymaga nieco ingerencji, ponieważ domyślna
+          konfiguracja nie jest zbyt bezpieczna.
+        

+        

+          Konfiguracja drukarek w dystrybucjach Linuksa, jeśli mówimy tu o
+          komputerze desktopowym zazwyczaj sprowadza się dodania drukarki
+          przy użyciu specjalnego apletu w sekcji ustawień dla danego
+          środowiska graficznego. Oczywiście, jak w przypadku większości
+          zwykłego sprzętu dostępnego dla ogółu problemem mogą być sterowniki
+          lub brak pliku PPD (wyjaśnienie czym jest plik PPD znajduje się
+          w podrozdziale 13.6.2). Z własnego doświadczenia wiem, że
+          z dystrybucjami Linuksa (przynajmniej z Debianem) dobrz działają
+          drukarki firmy Kyocera (dawniej Kyocera-Mita) jeśli nie działają
+          plug and play to zapewne dostępny jest sterownik
+          własnościowy - w przypadku tych urządzeń problemem może być koszt
+          tonera (są to urządzenia laserowe). Urządzeniem domowym, z które
+          rzadko korzystam jest Canon Pixma TR4550 działa z Debianem
+          plug and play dużym plusem jest tego urządzenia jest to,
+          że te tusze nie zasychają (przynajmniej oryginalne). Z racji tego
+          że to urządzenie wielofunkcyjne różnież jest możliwość skanowania
+          przez pakiet Sane.
+        

+        
13.6.2. Konwersja formatów i filtry wydruku

+        

+          Większość tanich drukarek nie rozpoznaje formatów PostScript
+          ani PDF, aby móc znich korzystać na dystrybucjach Linuksa niezbędna
+          jest konwersja formatu do tego określanego przez drukarkę.
+        

+        

+          System CUPS wysyła dokument do procesora RIP (ang. Raster Image
+          Processor), aby wygenerować bitmapę. Procesor RIP zawsze stosuje
+          program Ghostscript (gs) do
+          realizowanie większości zadań. Czynność jest dość skomplikowana, gdyż
+          bitmapa musi być dostowana do formatu drukarki. Sterowniki drukarki
+          używane przez CUPS sprawdzają plik PPD
+          (ang. PostScript Printer Definition) konkretnego urządzenia,
+          aby określić takie ustawienia jak rozmiar papieru czy rozdzielczość.
+        

+      
 			

 				2022; COPYLEFT; ALL RIGHTS REVERSED;